بادرود سرزمين ياقوت سرخ

نگاهي به تاريخ وفرهنگ شهر زيارتي ،تاريخي بادرود

آنگاه كه خورشيد مقدس اسلام بر سرزمين بزرگ آريائيها نتابيده بود و ايرانيان متمدن آفريده هاي بزرگ طبيعت چون آب ، باد ، خورشيد ، آتش و خاك را براي اداي تقدس به پروردگار خويش بر مي گزيدند و گرد اين آفريده هاي خالق سبحان به نيايش و تضرع مي پرداختند ، ساكنين اوليه مركز آريانشينان نيز عنصر مقدس باد را به عنوان يكي از آفريده هاي خداي سبحان برگزيدند و در 7000 سال پيش ضمن بوجود آوردن يكي از بزرگترين مركز مدنيت تاريخ در فلات مركزي ايران ( تحقيق در تپه باستاني قلعه اسپي بادرود توسط گروه باستان شناسي ) همنوا با باد به راز و نياز مبادرت ورزيدند .

« باد ، روز 22 هر ماه شمسي باشد و تدبير و مصالح آن روز بدو تعلق دارد . نيك است در اين روز نو بريدن ، نو پوشيدن و بر اسب نو سوار شدن » ( برهان قاطع )

در سانسكريت اوستا اسم مخصوص پروردگار و ايزد مخصوص ، عنصر باد است و نخستين پروردگاري است كه نذورات را مي پذيرد . خداي باد بنا به اعتقاد كوشانيان ، احتمالاً از كلمه ايراني« واته » (واد) ، يعني عنصري را كه ويو(واي) بر آن نظارت دارد مشتق شده است .

( كتاب شناخت اساطير ايران نوشته جان هينلز )

در يشتهاي اوستا از باد به نام وات و واد ياد گرديده كه اين كلمه امروزه در گويش بادرود به معناي باد به كار مي رود . بدينسان بود كه ايرانيان هفت هزار سال پيش ، براي اين احترام به اين الهه مقدس ديار بزرگ و متمدن خويش را باد نام نهاد و مردان نيك سرشتش به احترام اين پديده الهي چنين سرودند كه :

 سرشته شد چو گل ما ز آب و خاك باد  

                      ميـان بـاد نشستـيم ، هر چه بـاد ! بـاد 

                                      دلـي بـه بـاد مبـاد ، آشياـنه طوفان

                                   سراي مهر و محبت هميشه بـاد،آ بـاد
همزمان با تاسيس مركز دهستان به بادرود تغير نام يافت . اين شهر از توابع استان اصفهان است كه در 130 كيلومتري شمال آن و در طول شرقي 52 درجه و 2 دقيقه و عرض شمالي 33 درجه و 41 دقيقه در كوهپايه هاي كركس و در 60 كيلومتري كاشان و 35 كيلومتر نطنز واقع گرديده است

 بادرود در گذر تاريخ

بادرود بي شك يكي از كهنترين شهرهاي فلات مركزي ايران است،به نحوي كه اقامتگاه بشرهنرمند و صنعتگر ايران پيش از تاريخ در اين بخش بوده است . آنگاه كه شش هزار سال قبل انسانهاي ديگر نقاط در درون غارها و بصورت بدوي مي زيستند ، مردم اين ديار شهرنشينان آغازين تاريخ بوده اند كه با دستان هنرمند خويش به ساخت ظروف مسي و سفالي زيباي كه نقش عشق و زندگي بر آن حك شده بود مي پرداختند . ( اكتشاف در تپه تاريخي سياه بوم اريسمان بادرود سالهاي 81-79 توسط گروه باستان شناسي دانشگاه فرايبورگ آلمان )

بادرود در كتب معتبر تاريخي

« روث وايت هاوس »در كتاب نخستين شهر ، از باد به عنوان يكي از چهارده شهر مهم دوران  دودماني آغازين در 2500 سال پيش از ميلاد نام برده است .

« ديا كونوف » در كتاب تاريخ ماد از حمله آشور نا سيراپال ( پادشاه آشور) به باد خبر داده است.

در اواخر قرن سوم هجري قمري بادرود يكي ازمراكز مهم بين راهي اصفهان - ري بوده است ( علائق النفسيه نوشته اين رسته به سال 290 هجري قمري ) . در قرن چهارم هجري قمري از باد به عنوان دير گچين ياد شده كه منزلگهي آباد و منزه بوده است ( مسالك و ممالك نوشته ابراهيم اصطخري به سال 346 هجري قمري )  حسن ابن حسن قمي به سال 378هجري قمري دركتاب (تاريخ قم ) از باد به عنوان يكي از كاريزهاي اصلي نام برده است . « سيد واقف افشته اي » در وقف نامه خود كه توسط « ابو بكر ابن احمد طهراني » در سال 857 هجري قمري نگاشته شده ، حدود مزرعه اي گوشه را به قريه باد انتساب داده است .

طبق نوشته هدايت اله افوشته اي در كتاب « نقاوة الاثار في ذكر الاخيار » در سال 988 هجري قمري ( زمان سلطنت شاه تهماسب صفوي ) مردم باد توسط مرتضي قلي خان پرناك ، حاكم خراسان قتل عام گرديدند  .

دهخدا  در فرهنگ نامه خويش پس از شرح مختصري از اوضاع جغرافيايي بادرود به قلعه خرابه اي به نام گبري كه از آثار تاريخي اين شهر بوده اشاره مي نمايد .

از همه اين منابع معتبر كه بگذريم ، گويش محلي بادرود كه ريشه در فارسي پهلوي دارد تنها گويشي است كه به عنوان يادگار پيشينيان ايران كهن در اين ديار به ياد مانده است.

آثار ديدني وتاريخ بادرود

از آثار تاريخي بادرود مي توان به آستان مقدس حضرت آقاعلي عباس (ع) از فرزندان امام هفتم اشاره نمود .بارگاه اين بزرگوار از بهترين شيوه ي معماري دوران معاصر از لحاظ گچ بري ،آئينه كاري وكاشيكاري برخورداراست .ايوان ورودي حرم به سبك معماري ايلخانيان با كاشيهاي 7 رنگ زيبائي مزين گرديده است . گچ بري داخل گنبد آخرين اثر استاد رشتيان مي باشد . آستانه داراي 400 باب زائر سرا با كليه امكانات اوليه براي مسافران خسته كوير است . بازارچه ، حمام عمومي ، رستوران وانبار ظروف وفضاي سبز زيبا ومناسب در جوار حرم مطهر از جمله امكاناتي است كه در اختيار زائران قرار مي گيرد .

گرمابه نوقه مربوط به عهد صفوي ، منزل وموزه تاريخي رهگشاي (عهد قاجار) منازل زيباي محقق الدوله ومعزي (مربوط بدوران قاجار) -قلعه كرشاهي ( دوران ايلخانيان) پرستشگاه آدينه ( دوران ميترائيسم ) -آب انبار حاج جامعي ( عهد پهلوي ) از جمله آثار زيباي تاريخي اين شهر زيباي كويري است .

پتانسيل ومزيت شهربادرود

طبق سرشماري آمار جمعيت ونفوس مسكن در سال 1385 جمعيت شهر بادرود 17723 نفر وجمعيت بخش امامزاده بادرود 23500 نفر مي باشند .

الف) بخش گردشگري:

1-وجود بارگاه مطهر حضرت آقاعلي عباس (ع) با پذيرش بالغ بر دو ميليون مسافر وزائر از سراسر كشور.

2-محوطه باستاني سياه بوم اريسمان با ديرينه 6500 ساله كه وجود اولين ومهمترين كارگاه ذوب فلزات تاريخ بشريت رابه اثبات رسانده است.

3-وجود طبيعت زيبا وبكر چون رملهاي روان شن جهت بهره وري گردشگري كوير نوردي.

4-برخورداري از دهها منزل زيباي تاريخي وقلعه هاي بزرگ وابنيه عمومي نظير پرستشگاه آدينه ،حمام نوقه،قلعه كرشاهي و...

5-وجود فرهنگ عاميانه وريشه دار بادرود در اعصار گوناگون تاريخ نظير گويش بادرودي كه ريشه در تاريخ فارسي دري -اشكاني دارد ويكي از بكرترين گويشهاي ايران زمين است . وجود مراسم خاص نوروز ،مثلها ومتلها،بازيهاي محلي ومراسم خاص مذهبي نظير عاشورا،چهل هشتم،تعزيه خواني و...

ب) بخش كشاورزي:

1- توان تأمين بخش عمده اي از مايحتاج كشاورزري استان اصفهان در بادرود(نزديك به 50 درصد)

2-وجود بيش از 160 حلقه چاه عميق كشاورزي،7رشته قنات دائمي براي آبياري اراضي وباغات.

3-تأمين  بخش عمده اي از محصولات لبني استان دربادرود( عرضه بالغ بر 60 تن شير مازاد بر مصرف درروز) باوجود 45هزار رأس گوسفند وگاو.

4-برخورداري بادرود از 1700 هكتار باغات انار(كه بالغ بر 80 درصد آن بعنوان برترين انار ايران به كشورهاي اروپائي صادر ميشود)،3900 هكتارسطح زير كشت گندم وجو،700 هكتار ذرت علوفه اي ودانه اي،1300 هكتار صيفي جات (شامل بهترين نوع طالبي،خربزه،گرمك وخيار).
ذبیح‌الله صولتیان